{"id":7266,"date":"2025-07-07T11:03:43","date_gmt":"2025-07-07T09:03:43","guid":{"rendered":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/?p=7266"},"modified":"2025-10-24T14:33:34","modified_gmt":"2025-10-24T12:33:34","slug":"cytrusy-pochodzenie-gatunki-i-pielegnacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/cytrusy-pochodzenie-gatunki-i-pielegnacja\/","title":{"rendered":"Cytrusy – pochodzenie, gatunki i piel\u0119gnacja"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n \"Pochodzenie\"\/\n <\/div>\n

Pochodzenie<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Cytrusy<\/strong> nale\u017c\u0105 do rodziny rutowatych (Rutaceae<\/em>). Ro\u015bliny cytrusowe pochodz\u0105 z subtropikalnych rejon\u00f3w po\u0142udniowo-wschodniej Azji. Pierwsze egzemplarze drzewek lub krzew\u00f3w cytrusowych pojawi\u0142y si\u0119 wiele lat temu w zamo\u017cnych domach Europy zachodniej. Latem trzymano je w ogrodach, na zim\u0119 przenoszono do oran\u017cerii. Zazwyczaj uprawiano wtedy drzewka pomara\u0144czowe (Citrus sinensis<\/em>), drzewka cytryny (Citron limon<\/em>) i grejfruta (Citrus paradisi<\/em>).<\/strong>
Od wiek\u00f3w r\u00f3\u017cne gatunki cytrus\u00f3w uprawiane s\u0105 na licznych plantacjach w wielu krajach rejonu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Mieszka\u0144cy zimniejszej strefy klimatycznej mog\u0105 podziwia\u0107 owocuj\u0105ce ro\u015bliny cytrusowe w ogrodach botanicznych i oran\u017ceriach.
Od kilkunastu lat ma\u0142e egzemplarze drzewek cytrusowych polecane s\u0105 do uprawy w mieszkaniach.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Gatunki\n <\/div>\n

Gatunki i odmiany<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

W latach osiemdziesi\u0105tych dwudziestego wieku wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142a si\u0119 ro\u015blina \u201cCytryny skierniewickiej<\/strong>\u201d, z gatunku Citrus limon var. ponderosa,<\/em> sprowadzonego do Skierniewic przez prof. Szczepana Pieni\u0105\u017cka oraz Citrus limon var. meyeri <\/em>(cytryna Mayera) wydaj\u0105ca mniejsze owoce. Mno\u017cone wegetatywnie cytryny zakwita\u0142y ju\u017c w pierwszym roku uprawy. W czasach, gdy owoce cytryny w handlu by\u0142y rzadko spotykanym rarytasem, posiadanie owocuj\u0105cego drzewka cytrynowego by\u0142o marzeniem wielu ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Ro\u015bliny cytryn obydwu gatunk\u00f3w jako ro\u015bliny doniczkowe mog\u0105 obficie kwitn\u0105\u0107 i owocowa\u0107 przez kilka lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n

Obecnie bardzo popularn\u0105 ro\u015blin\u0105 cytrusow\u0105 do uprawy w mieszkaniach jest Citrofortunella microcarpa. <\/em><\/strong>Jest to mieszaniec powsta\u0142y ze skrzy\u017cowania gatunk\u00f3w Citrus<\/em> i Fortunella japonica (kumkwat). Citrofortunelle <\/em>to ma\u0142e drzewka cytrusowe oferowane r\u00f3wnie\u017c pod nazw\u0105 kalamondyna<\/strong>. Ma\u0142e drzewka ze sk\u00f3rzastymi, ciemnozielonymi li\u015b\u0107mi, prawie przez ca\u0142y rok kwitn\u0105 i wydaj\u0105 owoce. Kwiaty wyst\u0119puj\u0105 na ro\u015blinie jednocze\u015bnie z owocami. Kwiaty pi\u0119knie pachn\u0105. Owoce utrzymuj\u0105 si\u0119 na p\u0119dach przez kilka tygodni, a nawet kilka miesi\u0119cy. Owoce s\u0105 jadalne. W handlu w\u015br\u00f3d ro\u015blin cytrusowych spotykany jest te\u017c kumkwat (Fortunella japonica<\/em>), cho\u0107 nie jest zaliczany do rodzaju Citrus, <\/em>to wygl\u0105dem przypomina cytrusy. Kumkwaty to ma\u0142e drzewka o ciemnozielonych li\u015bciach i kulistych, pomara\u0144czowych owocach. Owoce kumkwata mo\u017cna spo\u017cywa\u0107 ze sk\u00f3rk\u0105.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Piel\u0119gnacja<\/picture>\n <\/div>\n

Piel\u0119gnacja i uprawa<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Cytrusy od wiosny do jesieni zaleca si\u0119 podlewa\u0107 obficie, zim\u0105 – oszcz\u0119dnie. Nale\u017cy jednak unika\u0107 przesuszania pod\u0142o\u017ca. Podlewanie wod\u0105 mi\u0119kk\u0105. Od marca do sierpnia, raz w tygodniu podla\u0107 roztworem p\u0142ynnego nawozu bez zawarto\u015bci wapnia.<\/p>\n\n\n\n

Przesadza\u0107 tylko w przypadku, gdy korzenie mocno przerosn\u0105 bry\u0142\u0119 korzeniow\u0105. Nie stosowa\u0107 du\u017cych pojemnik\u00f3w. Na dno doniczki koniecznie da\u0107 drena\u017c. Przesadza\u0107 wiosn\u0105. Pod\u0142o\u017cem – ziemia do kwiat\u00f3w z dodatkiem torfu i piasku. W razie konieczno\u015bci, mo\u017cna przyci\u0105\u0107 p\u0119dy, ale ryzykujemy wtedy utrat\u0119 cz\u0119\u015bci p\u0105k\u00f3w kwiatowych. Rozmna\u017canie przez sadzonki p\u0119dowe, ale jest to raczej zadanie dla ogrodnik\u00f3w, poniewa\u017c do ukorzeniania potrzebna jest wysoka temperatura i wysoka wilgotno\u015b\u0107 powietrza. Ro\u015bliny cytrusowe mo\u017cna te\u017c rozmna\u017ca\u0107 z nasion, ale ro\u015bliny powsta\u0142e z takiego rozmna\u017cania rosn\u0105 intensywnie i niestety rzadko kwitn\u0105, w zasadzie nigdy nie wydaj\u0105 owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Stanowisko\"\/\n <\/div>\n

Stanowisko<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Cytrusy przez ca\u0142y rok potrzebuj\u0105 bardzo jasnego, a nawet bezpo\u015brednio nas\u0142onecznionego miejsca. Latem dobrze jest je wystawi\u0107 do ogrodu w miejsce s\u0142oneczne, os\u0142oni\u0119te od wiatru. Wiosn\u0105 i latem dobrze si\u0119 czuj\u0105 w temperaturze pokojowej. Zim\u0105 wol\u0105 temperatury ni\u017csze oko\u0142o 10-15o<\/sup>C. Przetrzymywanie w zbyt wysokich temperaturach zim\u0105 powoduje opadanie li\u015bci.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Ciekawostki\"\/\n <\/div>\n

Ciekawostki<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Cytryny by\u0142y u\u017cywane przez marynarzy jako lek na szkorbut, chorob\u0119<\/a> spowodowan\u0105 niedoborem witaminy C.<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do innych cytrus\u00f3w, kumkwat ma jadaln\u0105 sk\u00f3rk\u0119, kt\u00f3ra jest s\u0142odka i soczysta, podczas gdy mi\u0105\u017csz jest kwa\u015bny.<\/p>\n\n\n\n

Pomara\u0144cze krwiste zawdzi\u0119czaj\u0105 swoj\u0105 charakterystyczn\u0105, czerwon\u0105 barw\u0119 zawarto\u015bci antocyjan\u00f3w \u2013 tych samych pigment\u00f3w, kt\u00f3re nadaj\u0105 kolor jagodom i wi\u015bniom. Te antyoksydanty s\u0105 korzystne dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 cytrus\u00f3w pochodzi z Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, a ich historia uprawy si\u0119ga tysi\u0119cy lat. Najstarsze cytrusy, takie jak pomara\u0144cza czy mandarynka s\u0105 przodkami wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych odmian cytrus\u00f3w.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cytrusy to nie tylko pi\u0119kne drzewka, ale tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o soczystych owoc\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 witamin\u0119 C oraz wiele innych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Przeczytaj jak o nie zadba\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":7275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[470,435,12,434],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7266"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7844,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266\/revisions\/7844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}