{"id":4105,"date":"2021-05-08T12:34:58","date_gmt":"2021-05-08T10:34:58","guid":{"rendered":"https:\/\/tomaszewski.live\/?p=4105"},"modified":"2024-08-21T12:56:01","modified_gmt":"2024-08-21T10:56:01","slug":"czas-pelargonii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/czas-pelargonii\/","title":{"rendered":"Czas pelargonii"},"content":{"rendered":"\n

Chocia\u017c za oknem pogoda kapry\u015bna, nadal zimno, a wiosna skrada si\u0119 w tym roku wyj\u0105tkowo powoli i nie\u015bmia\u0142o, to warto ju\u017c teraz zatroszczy\u0107 si\u0119 o zaprojektowanie i zaplanowanie zakupu ro\u015blin, kt\u00f3re ju\u017c wkr\u00f3tce r\u00f3\u017cnokolorowymi kwiatami przyozdobi\u0105 balkony, tarasy, altany i inne miejsca, na kt\u00f3rych nam szczeg\u00f3lnie zale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n

Pelargonie w r\u00f3\u017cnych ods\u0142onach<\/h2>\n\n\n\n

Od lat nies\u0142abn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d ro\u015blin kwitn\u0105cych, wystawianych g\u0142\u00f3wnie na zewn\u0105trz, ciesz\u0105 si\u0119 pelargonie \u2013 szeroko dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych odmianach, kt\u00f3re mo\u017cna dobiera\u0107 w zale\u017cno\u015bci od potrzeb kupuj\u0105cego i przeznaczenia.<\/p>\n\n\n\n

W sk\u0142ad rodzaju Pelargonium<\/em> wchodz\u0105:
\u2022 pelargonie bluszczolistne (Pelargonium peltatum<\/em>) o zwis\u0142ym pokroju;
\u2022 pelargonie rabatowe (Pelargonium zonale<\/em>) o pokroju wzniesionym;
\u2022 pelargonie wielkokwiatowe (Pelargonium grandiflorum<\/em>) – kwitn\u0105ce ro\u015bliny do mieszka\u0144;
oraz zdecydowanie mniej znane:
\u2022 pelargonie ozdobne z powodu li\u015bci;
\u2022 pelargonie o li\u015bciach pachn\u0105cych;
\u2022 pelargonie o charakterze sukulent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pelargonie nale\u017c\u0105 do rodziny bodziszkowatych (Geraniaceae<\/em>), oryginalnie pochodz\u0105 z Afryki Po\u0142udniowej, gdzie rosn\u0105 jako ro\u015bliny zielone i zdrewnia\u0142e, znajduj\u0105c mi\u0119dzy innymi zastosowanie w produkcji olejk\u00f3w eterycznych. W wyniku prac hodowlanych powsta\u0142o wiele odmian przystosowanych do uprawy tak\u017ce w naszych warunkach klimatycznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n

Jak dobra\u0107 pelargonie na balkon<\/h2>\n\n\n\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 cechy poszczeg\u00f3lnych odmian, pelargonie podzielono na grupy uprawne. Najszersze zastosowanie w ogrodnictwie znajduj\u0105 trzy pierwsze spo\u015br\u00f3d wymienionych poni\u017cej:
Pelargonie bluszczolistne, ze wzgl\u0119du na naturaln\u0105 tendencj\u0119 p\u0119d\u00f3w do zwieszania, zdoby\u0142y popularno\u015b\u0107 do uprawy w podwieszonych skrzynkach, doniczkach wisz\u0105cych oraz wysokich pojemnikach, umieszczanych na balkonach, tarasach czy werandach.<\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejsze w tej grupie to szybko rosn\u0105ce odmiany, obficie kwitn\u0105ce, o pi\u0119knie b\u0142yszcz\u0105cych li\u015bciach, kszta\u0142tem przypominaj\u0105ce li\u015bcie bluszczu. W sezonie tworz\u0105 pi\u0119kne kaskady kwiatowe. Kwiaty pojedyncze (jeden ok\u00f3\u0142ek p\u0142atk\u00f3w) zazwyczaj charakteryzuj\u0105 si\u0119 jednolit\u0105 barw\u0105 w odcieniu czerwieni, r\u00f3\u017cu, fioletu lub bieli. Te pelargonie nazywamy \u201esamoczyszcz\u0105cymi\u201d, co oznacza, \u017ce przekwitaj\u0105ce p\u0142atki kwiat\u00f3w \u0142atwo opadaj\u0105, a pozostaj\u0105ca szypu\u0142ka kwiatowa jest ma\u0142o widoczna i nie szpeci ro\u015bliny, a wi\u0119c, je\u015bli nie chcemy, nie musimy ich wy\u0142amywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119kne i efektowne: pelargonie zwisaj\u0105ce i rabatowe<\/h2>\n\n\n\n

Druga grupa pelargonii o p\u0119dach zwisaj\u0105cych to odmiany o wi\u0119kszych p\u00f3\u0142pe\u0142nych i pe\u0142nych kwiatach, mi\u0119sistych li\u015bciach, g\u0142adkich lub omszonych, grubszych i wolniej rosn\u0105cych p\u0119dach. Hodowcy intensywnie pracuj\u0105 nad t\u0105 grup\u0105 pelargonii i mimo, \u017ce jest ju\u017c bardzo du\u017co odmian, to ci\u0105gle powstaj\u0105 nowe. Poszczeg\u00f3lne odmiany r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 rozmiarem i barw\u0105 li\u015bci, wielko\u015bci\u0105, kszta\u0142tem oraz kolorystyk\u0105 kwiat\u00f3w, intensywno\u015bci\u0105 wzrostu p\u0119d\u00f3w, a tak\u017ce odporno\u015bci\u0105 na choroby<\/a> i szkodniki<\/a>. Kwiaty odmian tej grupy charakteryzuj\u0105 si\u0119 bogactwem i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 barw, mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno jednolite, ale tak\u017ce wielobarwne: nakrapiane czy z kolorystycznie kontrastuj\u0105cym rysunkiem.<\/p>\n\n\n\n

Pelargonie rabatowe to ro\u015bliny o pokroju wzniesionym. Polecane s\u0105 wi\u0119c do uprawy na balkonach, tarasach i rabatach. Niezwykle lubiane i popularne w\u015br\u00f3d hodowc\u00f3w. Pomimo dost\u0119pno\u015bci szerokiej gamy odmian, z ka\u017cdym rokiem pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe. Odmiany r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 nie tylko pokrojem, si\u0142\u0105 wzrostu ro\u015blin, li\u015b\u0107mi, kwiatami, ale te\u017c wymaganiami co do miejsca uprawy. Jedne, te bardziej odporne na choroby grzybowe i toleruj\u0105ce zmienne warunki \u015brodowiskowe, mo\u017cna \u015bmia\u0142o sadzi\u0107 na rabaty, inne lepiej b\u0119d\u0105 rosn\u0105\u0107 w pojemnikach. Spotykamy tutaj kwiaty p\u00f3\u0142pe\u0142ne i pe\u0142ne przer\u00f3\u017cnych barw. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107 odmiany o kwiatach pojedynczych i \u201esamoczyszcz\u0105ce”.<\/p>\n\n\n\n

Pelargonie zwisaj\u0105ce i rabatowe charakteryzuj\u0105 si\u0119 podobnymi wymaganiami, co do pod\u0142o\u017ca, stanowiska, podlewania, nawo\u017cenia i innych zabieg\u00f3w piel\u0119gnacyjnych. Ze wzgl\u0119du na pochodzenie preferuj\u0105 miejsca ciep\u0142e i s\u0142oneczne. Na balkony, tarasy, rabaty mo\u017cna je sadzi\u0107 po ostatnich wiosennych przymrozkach. Jeszcze kilka lat temu pelargonie sadzono po 15 maja tj. tzw. \u201ezimnej Zo\u015bce”. Obecnie zniecierpliwieni dokonuj\u0105 nasadze\u0144 ju\u017c w po\u0142owie kwietnia, a z pogod\u0105 bywa r\u00f3\u017cnie. Warto wiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli ze wzgl\u0119du na pogod\u0119, musimy je schowa\u0107 na jaki\u015b czas do pomieszcze\u0144, to powinni\u015bmy im zapewni\u0107 miejsce z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a. Kilka dni w nieodpowiednio o\u015bwietlonym pomieszczeniu powoduje zasychanie p\u0105k\u00f3w kwiatowych, co w przysz\u0142o\u015bci op\u00f3\u017ania kwitnienie, nawet o 6-8 tygodni. Efekty uprawy w du\u017cym stopniu zale\u017c\u0105 od jako\u015bci zakupionych ro\u015blin. Ro\u015bliny starsze, rozkrzewione zakwitn\u0105 szybciej i obficiej ni\u017c te z tzw. \u201ewielopak\u00f3w”.<\/p>\n\n\n\n

Do wzrostu i rozwoju pelargonie potrzebuj\u0105 du\u017cych ilo\u015bci wody. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce potrzeby wodne wzrastaj\u0105 wraz ze wzrostem ro\u015bliny i w du\u017cym stopniu zale\u017c\u0105 od warunk\u00f3w pogodowych. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e przesuszanie pod\u0142o\u017ca sprzyja kwitnieniu, ale z kolei ci\u0105gle zbyt mokre, a wr\u0119cz \u201ezalane\u201d pod\u0142o\u017ce doprowadza do zagniwania korzeni i \u0142odyg. Wa\u017cne jest, aby pojemniki by\u0142y wyposa\u017cone w otwory odprowadzaj\u0105ce nadmiar wody. Nawo\u017cenie pelargonii uzale\u017cniamy z kolei od fazy rozwojowej ro\u015bliny. Po posadzeniu trzeba pozwoli\u0107 na dobre ukorzenienie ro\u015bliny, p\u00f3\u017aniej zaczynamy nawozi\u0107 nawozami do ro\u015blin kwitn\u0105cych. Najbezpieczniej stosowa\u0107 nawozy w formie p\u0142ynnej, zgodnie z zaleceniami na opakowaniu. Podstawow\u0105 zasad\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy si\u0119 kierowa\u0107 jest unikanie stosowania nawoz\u00f3w na przesuszone pod\u0142o\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

Prace piel\u0119gnacyjne ograniczaj\u0105 si\u0119 do usuwania z\u0142amanych p\u0119d\u00f3w, suchych li\u015bci oraz wy\u0142amywania przekwitni\u0119tych baldach\u00f3w kwiatowych, co pobudza ro\u015blin\u0119 do bardziej intensywnego kwitnienia. W\u0142a\u015bciwa piel\u0119gnacja pozwoli cieszy\u0107 si\u0119 pi\u0119knymi, kwitn\u0105cymi ro\u015blinami nawet przez okres 5 miesi\u0119cy w roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n

Pelargonie do mieszkania<\/h2>\n\n\n\n

Pelargonie wielkokwiatowe charakteryzuj\u0105 si\u0119 wi\u0119kszymi wymaganiami stanowiskowymi, polecane s\u0105 do mieszka\u0144 lub na tarasy, w miejsca os\u0142oni\u0119te od wiatru, deszczu i intensywnego nas\u0142onecznienia. Pelargonia wielkokwiatowa (inaczej Grandiflora, cz\u0119sto zwana angielsk\u0105) do pobudzenia kwitnienia potrzebuje niskich temperatur w m\u0142odocianej fazie rozwoju. Ze wzgl\u0119du na te potrzeby, tzw. \u201esterowania\u201d nie sprzedaje si\u0119 sadzonek, tylko w pe\u0142ni ukszta\u0142towane ro\u015bliny. Kwitn\u0105ce ro\u015bliny pojawiaj\u0105 si\u0119 w handlu zazwyczaj na pocz\u0105tku maja. To do\u015b\u0107 popularna ro\u015blina w okolicach \u201eDnia Matki”. Odznacza je kszta\u0142tny, zwarty pokr\u00f3j, jasnozielone li\u015bcie z ciekawym rysunkiem, cz\u0119sto omszone, o z\u0105bkowanych brzegach, a tak\u017ce du\u017ce pojedyncze lub p\u00f3\u0142pe\u0142ne kwiaty zebrane w baldachy. Odmiany tej grupy charakteryzuj\u0105 si\u0119 kwiatami o \u015brednicy do 5 cm, o r\u00f3\u017cnych kolorach, zazwyczaj z pi\u0119knym, kolorystycznie kontrastuj\u0105cym rysunkiem u nasady p\u0142atk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Preferuj\u0105 miejsca widne, ale nie bezpo\u015brednio nas\u0142onecznione. W mieszkaniu, dobrym miejscem b\u0119dzie parapet okna wschodniego lub p\u00f3\u0142nocnego jak te\u017c miejsca w pobli\u017cu okna. Na tarasie za\u015b, miejsce os\u0142oni\u0119te od wiatru, deszczu i bezpo\u015bredniego dzia\u0142ania s\u0142o\u0144ca.
S\u0142o\u0144ce, wiatr i dodatkowo przesuszone pod\u0142o\u017ce spowoduj\u0105 masowe zasychanie li\u015bci w bardzo kr\u00f3tkim czasie. Pelargonie angielskie wymagaj\u0105 systematycznego podlewania, pod\u0142o\u017ca wilgotnego, ale nie zalanego. Preferuj\u0105 nisk\u0105 wilgotno\u015b\u0107 powietrza; w wysokiej mog\u0105 by\u0107 zaatakowane przez choroby grzybowe.<\/p>\n\n\n\n

Pelargonie o ozdobnych li\u015bciach, to pelargonie doniczkowe, g\u0142\u00f3wnie do uprawy w mieszkaniach. Pojawi\u0142o si\u0119 kilka odmian r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 kszta\u0142tem li\u015bcia, barw\u0105, rysunkiem, zapachem. Zakwitaj\u0105, ale kwiaty s\u0105 drobne i ma\u0142o atrakcyjne. W widnym, ciep\u0142ym pomieszczeniu mog\u0105 by\u0107 uprawiane przez ca\u0142y rok.<\/p>\n\n\n\n

Pachn\u0105ce pelargonie na balkon<\/h2>\n\n\n\n

Pelargonie pachn\u0105ce, znane te\u017c pod nazw\u0105 geranium lub anginka, to grupa ro\u015blin o zielonych ma\u0142o atrakcyjnych li\u015bciach i niepozornych kwiatach. Ich cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest zapach. Znajdziemy tu Pelargonium radens<\/em> o zapachu r\u00f3\u017cy<\/a>, Pelargonium<\/em> ‘Prince of Orange’ o zapachu pomara\u0144czy, Pelargonium gibbosum<\/em> o zapachu pi\u017cma i wiele innych charakteryzuj\u0105cych si\u0119 aromatami jab\u0142ka, mi\u0119ty, migda\u0142\u00f3w, cytryny lub sosny.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna je uprawia\u0107 w doniczkach, zim\u0105 przetrzymywa\u0107 w mieszkaniu, natomiast latem dobrze jest je wystawia\u0107 do ogrodu czy na balkon. Jako miejsce uprawy \u015bwietnie sprawdz\u0105 si\u0119 jasne i nas\u0142onecznione okna zachodnie lub wschodnie; a na zewn\u0105trz \u2013 miejsce os\u0142oni\u0119te od wiatru.<\/p>\n\n\n\n

Li\u015bcie pachn\u0105cych ro\u015blin znajduj\u0105 zastosowanie kulinarne: drobno posiekane doskonale aromatyzuj\u0105 sosy, kremy, syropy, w postaci kandyzowanej sprawdzaj\u0105 si\u0119 do dekoracji ciast, mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce przygotowywane i spo\u017cywane w postaci napar\u00f3w. Wykorzystywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w kosmetyce, w postaci olejk\u00f3w aromatycznych dodawanych jako baza zapachowa m.in. do perfum lub krem\u00f3w, a tak\u017ce w medycynie \u2013 olejek zapachowy stosuje si\u0119 w terapii aromatycznej i do masa\u017cy. Zasuszone li\u015bcie d\u0142ugo zachowuj\u0105 aromat. Je\u015bli planuje si\u0119 ich wykorzystanie w powy\u017cszych celach, nale\u017cy je si\u0119 zrywa\u0107 przed kwitnieniem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n

Mniej znane odmiany pelargonii<\/h2>\n\n\n\n

Pelargonie sukulenty nie s\u0105 w Polsce jeszcze zbyt popularne. Do tej grupy zaliczane jest np. Pelargonium tetragonum<\/em> o mi\u0119sistych, kanciastych i ma\u0142o ulistnionych \u0142odygach, o kwiatach bia\u0142ych z ciemnym rysunkiem u nasady. Dorastaj\u0105 do wysoko\u015bci 70 cm. \u0141odygi mo\u017cna przycina\u0107, a przycinaj\u0105c, zach\u0119camy do rozga\u0142\u0119ziania. Pelargonium echinatum<\/em>, z kolei ma \u0142odyg\u0119 wzniesion\u0105, zdrewnia\u0142\u0105 z ciernistymi przylistkami, i\u015bcie o brzegach falistych, omszone, a kwiaty drobne jasnoliliowe z ciemnymi plamkami.<\/p>\n\n\n\n

W jaki spos\u00f3b przesadza\u0107 pelargonie \u2013 rozmna\u017canie<\/h2>\n\n\n\n

Podstawowym sposobem rozmna\u017cania pelargonii jest ukorzenianie zielonych sadzonek p\u0119dowych. Niekt\u00f3re odmiany mo\u017cna rozmna\u017ca\u0107 z nasion, wyprodukowanych w renomowanych firmach nasiennych.
Pelargonie peltatum<\/em> i zonale<\/em> to prawdopodobnie najpopularniejsze kwitn\u0105ce ro\u015bliny do uprawy na balkonach i tarasach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chocia\u017c za oknem pogoda kapry\u015bna, nadal zimno, a wiosna skrada […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":4139,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":[],"categories":[433,434],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4105"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7106,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4105\/revisions\/7106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.live\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}